ՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿՈՂՄԻՑ ԱՆՁԻ ՁԵՐԲԱԿԱԼՄԱՆ ԵՎ ԴՐԱՆ ՈՒՂԵԿՑՈՂ ԱՆՁՆԱԿԱՆ ԽՈՒԶԱՐԿՈՒԹՅԱՆ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՈՐՈՇ ՀԻՄՆԱՀԱՐՑԵՐ
Ամփոփագիր
Հոդվածը նվիրված է ոստիկանության կողմից անձի ձերբակալման և դրան ուղեկցող անձնական խուզարկության քրեադատավարական հիմնահարցերին։ Հետազոտության առարկան ձերբակալման բնույթն է, ինչպես նաև ձերբակալմանն ուղեկցող անձնական խուզարկության էությունը, կատարման ժամանակը, սուբյեկտային կազմը, նպատակը և արդյունքների արձանագրման եղանակը։ Նպատակն է պարզաբանել՝ արդյոք այդ խուզարկությունը քննչական գործողություն է, թե ձերբակալման իմանենտ մասնիկ։ Հիմնական դրույթներ. ձերբակալումը դիտվում է որպես միասնական, սակայն երկփուլ գործընթաց, ձերբակալմանն ուղեկցող անձնական խուզարկությունը տարբերվում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված քննչական գործողություն-անձնական խուզարկությունից, անձնական խուզարկության առանձին արձանագրումը հանգեցնում է իրավական ռեժիմների արհեստական նույնականացման, «plain view», «encounter», Terry stop, «stop and search» դոկտրինների վերաբերյալ օտարերկրյա իրավական զարգացումները կարող են օգտակար լինել հայրենական օրենսդրությունում ոստիկանական գործողությունների իրավաչափության երաշխիքների հստակեցման համար։
Հիմնաբառեր. ձերբակալում, անձնական խուզարկություն, ոստիկանական գործունեություն, քրեական դատավարություն, օպերատիվ-պրոֆիլակտիկ միջոցառում, ողջամիտ կասկած, մարդու իրավունքներ։
DOI: https://10.59560/18291155-2026.3-85
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքն ստեղծվել է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից՝ Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման (ԳԼԿ II) ծրագրային ձևաչափի շրջանակներում ֆինանսավորվող և Եվրոպայի խորհրդի կողմից իրականացվող «Աջակցություն դատական բարեփոխումների իրականացմանը` Հայաստանում դատական իշխանության անկախության և արհեստավարժության ամրապնդումը» ծրագրի շրջանակներում: Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքում ներկայացված տեսակետները որևէ պարագայում չեն կարող համարվել Եվրոպական միության և/կամ Եվրոպայի խորհրդի պաշտոնական տեսակետի արտահայտում:
Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական կայքի վերազինումը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) ֆինանսավորմամբ իրականացվող՝ ԱՄՆ ՄԶԳ Հայաստանի Արդարադատության ոլորտի աջակցության ծրագրի շրջանակում: Կայքի բովանդակության պատասխանատուն ՀՀ Սահմանադրական դատարանն է: Կայքում տեղ գտած տեսակետները պարտադիր չէ, որ արտացոլեն ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կամ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության տեսակետները: