ՆՈՏԱՐԻԱՏԸ ՈՐՊԵՍ ՄԱՐԴՈՒ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳ
Ամփոփագիր
Հոդվածում քննարկվում են նոտարի իրավական կարգավիճակի և նոտարական գործունեության հիմնախնդիրները մարդու սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության համակարգում:
Հետազոտության շրջանակներում ուսումնասիրության առարկա են դարձել նոտարիատի և նոտարական գործունեության վերաբերյալ տեսական գրականության մեջ ներկայացված գիտական մոտեցումները, սահմանադրաիրավական առանձին կարգավորումները և կատարված իրավական հետազոտությունների հիման վրա ներկայացվել են որոշակի դիրքորոշումներ առ այն, որ նոտարական գործունեությունն ընկալվում է ա) որպես ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանությանն ուղղված պետության գործառույթ, բ) որպես իրավական ինստիտուտ, որը կոչված է ապահովելու քաղաքացիական շրջանառության կայունությունը, այդ թվում նոտարական գործողություններ կատարելու միջոցով պաշտպանելու նույն անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը, գ) որպես ուսումնական դասընթաց, որի ուսումնասիրության առարկան և խնդիրներն ուղղված են նոտարական վարույթի և գործունեության հարցերի պարզաբանմանը դ) որպես արդարադատության մարմինների համակարգի տարր՝ օրենքով սահմանված կարգով նոտարին վերապահելով իրավասություն պետության անունից կատարելու նոտարական գործողություններ։
Միաժամանակ, մարդու և քաղաքացու իրավունքների ու օրինական շահերի նոտարական պաշտպանության հիմնախնդիրների հետազոտության արդյունքում այդ գործունեությունն ընկալվել է որպես ոչ միայն պետության անունից իրականացվող մասնագիտական հանրային գործունեության տեսակ, այլև՝ մասնավոր և հանրային շահերի հավասարակշռության երաշխավոր մարդու և քաղաքացու սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության համակարգում։
Հիմնաբառեր. նոտար, նոտարական գործունեություն, հանրային շահ, մարդու սահմանադրական իրավունքներ, պետության գործառույթ:
DOI: https://10.59560/18291155-2026.1-143
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքն ստեղծվել է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից՝ Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման (ԳԼԿ II) ծրագրային ձևաչափի շրջանակներում ֆինանսավորվող և Եվրոպայի խորհրդի կողմից իրականացվող «Աջակցություն դատական բարեփոխումների իրականացմանը` Հայաստանում դատական իշխանության անկախության և արհեստավարժության ամրապնդումը» ծրագրի շրջանակներում: Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքում ներկայացված տեսակետները որևէ պարագայում չեն կարող համարվել Եվրոպական միության և/կամ Եվրոպայի խորհրդի պաշտոնական տեսակետի արտահայտում:
Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական կայքի վերազինումը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) ֆինանսավորմամբ իրականացվող՝ ԱՄՆ ՄԶԳ Հայաստանի Արդարադատության ոլորտի աջակցության ծրագրի շրջանակում: Կայքի բովանդակության պատասխանատուն ՀՀ Սահմանադրական դատարանն է: Կայքում տեղ գտած տեսակետները պարտադիր չէ, որ արտացոլեն ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կամ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության տեսակետները: