Top.Mail.Ru

ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ. ՏԵՂԵԿԱԳԻՐ 4(121)2025

ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԱՐԴԻ ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆՈՒՄ

Կարեն Թումանյան

Ամփոփագիր

Սույն հոդվածն ուսումնասիրում է շրջակա միջավայրի պահպանության պարտականությունը՝ որպես պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների բաղադրիչ՝ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության (այսուհետ՝ Սահմանադրություն), Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (Եվրոպական դատարան) նախադեպային իրավունքի և համեմատական սահմանադրաիրավական փորձի համատեքստում։ Վերլուծվում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության այն կարգավորումները, որոնք ուղղակի կամ անուղղակիորեն ամրագրում են շրջակա միջավայրի պահպանության պարտականությունը՝ կապելով այն իրավական պետության, մարդու արժանապատվության, կյանքի և առողջության իրավունքների հետ։ Հոդվածում ներկայացվում է Եվրոպական դատարանի նախադեպերի խորացված իրավական վերլուծություն, ինչպես նաև համեմատական ուսումնասիրություն Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի և այլ երկրների սահմանադրական մոդելների վերաբերյալ: Սույն հոդվածի նպատակն է վերլուծել շրջակա միջավայրի պահպանության պարտականությունը՝ որպես պետության սահմանադրական կարգի հիմունքների բաղկացուցիչ և մարդու հիմնարար իրավունքների արդյունավետ ապահովման պայման՝ բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական նշանակությունը մարդու կյանքի, առողջության և բարենպաստ կենսամիջավայրում ապրելու իրավունքների իրացման համատեքստում, ինչպես նաև ուսումնասիրելով պետության դրական և բացասական պարտավորությունները միջազգային և եվրոպական իրավունքի, մասնավորապես՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի պրակտիկայի և համեմատական սահմանադրաիրավական մոտեցումների լույսի ներքո։

 

Հիմնաբառեր. սահմանադրական կարգ, շրջակա միջավայր, մարդու իրավունքներ, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրություն, Եվրոպական դատարան, համեմատական սահմանադրական իրավունք։

DOI: https://10.59560/18291155-2025.4-189