Ամփոփագիր

    Սույն հոդվածը նվիրված է իրավունքի տեսության և պրակտիկայի բարդագույն ու վիճահարույց ինստիտուտներից մեկի՝ սուբյեկտիվ իրավունքի չարաշահման իրավական բնույթի և ժամանակակից կարգավորումների համակարգային վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակներում հեղինակը քննարկում է իրավունքի չարաշահման և դասական իրավախախտման տարբերակման հիմնախնդիրը՝ շեշտադրելով իրավունքի իրականացման նպատակային և գործառութային կողմերը։ Աշխատանքում առանձնակի ուշադրության են արժանանում սուբյեկտիվ իրավունքի չարաշահման արգելքի սահմանադրաիրավական հիմքերը և դրանց արտացոլումը ՀՀ մասնավոր ու հանրային իրավունքի առանձին ճյուղերում (քաղաքացիական, աշխատանքային, ընտանեկան և ընտրական իրավունք)։ Համեմատաիրավական մեթոդի կիրառմամբ վերլուծվում են այնպիսի յուրահատուկ իրավական կառուցակարգեր, ինչպիսիք են «շիկանան» և «օրենքի շրջանցումը»՝ վերջինիս որպես չարաշահման տեսակ դասակարգելու նպատակահարմարության համատեքստում։ Հոդվածում հեղինակը հանգում է այն եզրակացությանը, որ իրավունքի չարաշահմանը հակազդելու արդյունավետությունը մեծապես կախված է դատական հայեցողության շրջանակներում «բարեխղճության» և «ողջամտության» սկզբունքների ճշգրիտ կիրառումից։ Վերլուծվում են նաև չարաշահման համար նախատեսված իրավական հետևանքները՝ իրավունքի պաշտպանության մերժումից մինչև սուբյեկտիվ իրավունքից զրկում՝ ընդգծելով դրանց կանխարգելիչ և հավասարակշռող գործառույթը ժամանակակից իրավակարգում։

    Հիմնաբառեր. սուբյեկտիվ իրավունք, իրավունքի չարաշահում, բարեխղճություն, օրենքի շրջանցում, շիկանա, իրավունքի պաշտպանության մերժում, դատական հայեցողություն